Maurice Harteveld


This article highlights the dynamics of values in our reasoning on public space. By means of an epistemological study, illustrated by examples in the Dutch city of Amsterdam, it tests the contemporary premises underlying our ways to safeguard the inclusive, democratic, agential city, and, as such, it aims to update our view on public space. The article raises three subsequent main questions: [i] Is the city our common house as perceived from the Renaissance onward, containing all, and consequently are public spaces used by the people as a whole? [ii] Is the city formalising our municipal autonomy as emphasised since the Enlightenment, in an anti-egoistic manner, and in this line, are public spaces owned by local governments representing the people? And, [iii] is the city open to our general view as advocated in Modern reasoning, restricting entrepreneurial influences, and synchronically, is its public spaces seen and/or known by everyone? - Inclusiveness, democracy, and agentiality are strongholds in our scientific thinking on public space and each issue echoes through in an aim to keep cities connected and accessible, fair and vital, and open and social. Yet, conflicts appear between generally-accepted definitions and what we see in the city. Primarily based upon confronting philosophy with the Amsterdam case for this matter, the answering of questions generates remarks on this aim. Contemporary Western illuminations on pro-active citizens, participatory societies, and effects of among others global travel, migration, social media and micro-blogging forecast a more differentiated image of public space and surmise to enforce diversification in our value framework in urban theory and praxis.


How to Cite
Harteveld, M. (2019) “Reviewing Premises on Public Spaces in Democratic, Inclusive, Agential Cities, Illustrated by Amsterdam”, The Journal of Public Space, 4(2), pp. 123–144. doi: 10.32891/jps.v4i2.1206.
Author Biography

Maurice Harteveld, Delft University of Technology

Maurice Harteveld has an uninterrupted focus on public space, particularly related to urban design and the architecture of the city. Although, at the current, this focus is shifting slowly to a more intercultural understanding of ‘human space’, hence ‘urban design for people’, this work is still adding to the reposition of urban design theory. The number of publications following his work on ‘interior public space’ and ‘interior urbanism’ (since 2005) are awarding and can be seen as such recognition. His international oeuvre, both in research and in education, brings urban design back to its fundamental interdisciplinary nature in the overlap of responsibilities, though in a non-structural way and particularly transdisciplinary, with users involved. In doing so, he specifically clarifies future challenges for designers based on socio-spatial dynamics. Synchronically, he reframes histories from the questions we have today. He does this from Delft University of Technology, DIMI, Delft Design for Values, and among others AMS Institute. He also works at the Architects Registration Board of The Netherlands and he is a guest at various foreign universities.


Alberti, Leon Battista (1437). De lure, ad Franciscum Coppinum Pratensem. Albertiana, Con il Patrocinio dell' / Sous le Patronage de I' / Under the Patronage of the, Istituto Italiano per gli Studi Filosofici, Vol. III, 2000, Paris: Societe lnternationale Leon Battista Alberti, Firenze: Leo S. Olschki Editore, p.165.

Alberti, Leon Battista (1437/38). Vita. In: Alberti, Leon Battista, as translated by Christine Tauber, 2004. Vita. Lateinisch Deutsch. Frankfurt am Main: Stroemfeld I Basel: Roter Stern.

Alberti, Leon Batista (1452). De Re Aedificatoria.

Alberti, Leonis Baptistae, transcribed by Jacobi (1521). Leonis Baptistae Alb erti Fiorentini viri Clarissimi De Re Aedificatoria: Opus Elegatissimu et Maxime Utile, Parihisiis (Paris): Jacobi.

Alberti, Leon Batista, as translated by Edward Owen Giacomo Leoni (1755). The Architecture of Leon Batista Alberti in ten Books, London: A. Tiranti.

Algemeen Handelsblad (1930, 18 March). Lezingen – Professor Heidegger, Algemeen Handelsblad, Nieuwe Amsterdamse Courant, 103de Jaargang, No. 33432, Dinsdag 18 Maart 1930, p.10.

Amsterdam Marketing (2016, 4 January). Strategisch Plan 2016-2020. Amsterdam: Amsterdam Marketing.

Amsterdam Marketing (2016). Bezoekersonderzoek Metropool Amsterdam 2016. Amsterdam Metropolitan Area Visitors Survey 2016, as published online http://amsterdam-marketing.instantmagazine.com/kerncijfers-2016/boma-2016#! consulted 26 September 2017.

Amsterdams Volkshuisvestingsoverleg (2010, 2 April). Leidraad Participatie, Amsterdamse Leidraad voor Participatie bij Wijkvernieuwingen Complexgewijze Aanpak. Amsterdam: Amsterdams Volkshuisvestingsoverleg.

Alphand, Adolphe (1886). Ville de Paris. Recueil des Lettres Patentes, Ordonnances Royales, Décrets et Arrêtés Préfectoraux concernant les Voies Publiques, dresse sous la Direction de M. Alphand, par MM. A. Deville, Hochereau, Paris: Impr. Nouvelle.

Arendt, Hannah (1958). The Human Condition, Chicago: The University of Chicago Press I London: Cambridge University Press I Toronto: The University of Toronto Press.

Arendt, Hannah (1974, 15 February). no title [notes in response to a paper on Private Rights and the Public Good given by Charles Frankel, a Professor of Philosophy and Public Affairs at Columbia University, 15 February 1974]. Manuscript Division, Library of Congress, Washington, D.C., Hannah Arendt Papers (ID No.: MSS11056), Subject File, 1949-1975, 1938-1968, BOX 55, Conference on Private Rights and the Public Good, 1973-1974, undated (1 folder).

Asseliers, J. van (1581, July). Placcaert vande Staten Generael vande Gheunieerde Nederlanden: Byden Welken, Midts den Redenen int Lange int Selfde bebrrepen, men verclaert den Coninck van Spaegnien vervallen van de Ouerheyt ende Heerschappije van dese voors. Nederlanden, ende verbiet sijnen naem ende zeghel inde selve Landen meer te ghbruycken, &c. Scrutamint. Leyden: Charles Sibius, ghesworen Drucker des Staten s'Landes van Hollandi.

Atanassievitch, Xenia (1930). Hedendaagsche Wijsbegeerte: Standpunten en Stroomingen. Tijdschrift voor Wijsbegeerte, Vier-en-Twintigste Jaargang, 1930, pp. 149-166.

Bakker, Riek, 1993. De Openbare Ruimte, In: Gall, Stefan, Roy Bijhouwer, Jan Dirk Hoekstra and Jan Geuskens (ed) (1993). Stedebouw in Beweging, Rotterdam: Uitgeverij 010.

Baumeister, Reinhard (1890). Handbuch der Baukunde, Eine Systematische und Vollständige Zusammenstellung der Resultate der Bauwissenschaften mit den Zugehörigen Hülfswissenschaften, Veranstaltet von der Herausgebern der Deutschen Bauzeitung und des Baukalenders, Abteilung III, Baukunde des lngenieures, 3. Heft, Städtisches Strassenwesen und Städtreinigung, Berlin: Kommissions-Verlag von Ernst Toeche.

Bosma, Koos and Karel Davids (2000). Historisch Tijdschrift Holland, 32e Jaargang, Nr. 3/4 (2000) Werken aan een Open Amsterdam. Haarlem: Historische Vereniging Holland, 2000.

Cerdá, Ildefonso (1867). Teoriá General de la Urbanización, Y Apltgaigion de sus Printcipios y Doctrinas á la Reforma y Ensanche de Barcelona, Tomo I, Madrid: lmprenta Española.

Coffey, Helen (2017, 15 May). Eight Places that hate Tourists the Most, The Independent, as published on www.independent.co.uk.

Couzy, Michiel en Ruben Koops (2017, 9 September). Wethouder Kajsa Ollongren: 'Amsterdam moet van Iedereen blijven'. Het Parool, 9 September 2017.

Commelin, Isaak (1693). Van alle de Stads Oude en Nieuwe Gebouwen, In: Commelin, Casparus (1693) Beschryvinge van Amsterdam, Desselfs Eerste Oorspronk uyt den Huyse der Heeren van Amstel en Amstellant, Van haar Leven en dappere Krijgsdaden; Amsterdams Kleyne Beginselen, Oudheyt, Bemuring, en Verfcheyde Vergrootingen: De Gelegentheyt en Hoedanigheyt der Stad, de Voornaamste Gebouwen, en Wijze van Regeeringe. Beneffens een Historisch Verhaal, Vervattende 't Geene in, en om de Zelve, van den Beginne af, tot in de Jare 1691. toe, is Voorgevallen. […] Amsterdam: Wolfgang, Waasberge, Boom, Van Someren en Gortmals, pp. 251-419.

Da Vinci, Leonardo di ser Piero (1487). Le Proporzioni del Corpo Umano Secondo Vitruvio [pen and ink with wash over metalpoint on paper, Gallerie dell'Accademia, Venice].

Ellenbroek, Willem (1989, 17 November). Maak van een Huis een Kleine Stad!, riep de Dichter uit, In: De Volkskrant, Vrijdag 17 November 1989, 68e Jaargang, No. 19847, p. 9.

Ellicott, Andrew (1793). [Territory of Columbia]. [Map retrieved from the Library of Congress, G3850 1793 .E4].

Gadamer, Hans-Georg (1960). Wahrheit und Methode, Grundzüge einer Philosophischen Hermeneutik. Tübingen: J.C.B.Mohr, (Paul Siebeck).

Gemeente Amsterdam (2017, 8 June). Visie Openbare Ruimte 2025. De Huiskamer van àlle Amsterdammers. Richtlijnen voor Ontwikkeling en Beheer van de Amsterdamse Openbare Ruimte. Amsterdam: Gemeente Amsterdam.

Gemeente Amsterdam, Dienst Ruimtelijke Ordening (1997), Juli. Amsterdam open stad : structuurplan 1996. (three volumes: Deel 1, Het Plan; Deel 2, De toelichting; Deel 3, Overzicht van de Bedenkingen) Amsterdam: Dienst Ruimtelijke Ordening (Afdeling CST).

Gemeente Amsterdam, Stadsdeel West (2012, 17 July). Ruimte voor Burgers in West, Kaders en Uitgangspunten voor Participatie bij Plan- en Beleidsvorming en Uitvoering. Amsterdam: Gemeente Amsterdam, Stadsdeel West.

Habermas, Jürgen (1962). Strukturwandel der Offentlichkeit. Untersuchungen zu einer Kategorie der Bürgelichen Gesellschaft. Neuwied am Rhein | Berlin: Hermann Luchterhand Verlag GmbH.

Habermas, Jürgen (1971). Philosophisch-politische Profile. Frankfurt: Suhrkamp Verlag.

Habermas, Jürgen (translated by Frederick G. Lawrence), 1983. Philosophical-Political Profiles. Cambridge | London: The MIT Press.

Habermas, Jürgen (1991). The Structural Transformation of the Public Sphere. An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. Cambridge: MIT Press.

Habermas, Jürgen (2001). Begründete Enthaltsamkeit, Gibt es Postmetaphysische Antworten auf die Fragen nach dem ‘Richtungen Leben’? In: Die Zukunft der Menschlichen Natur, Auf dem Weg zu einer Liberalen Eugenik? Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

Hajer, Maarten A. (1989). De Stad als Publiek Domein, Den Haag: Wiardi Beckman Stichting.

Harteveld, Maurice (2014). Interior Public Space, On the Mazes in the Network of an Urbanist. A Scientific Journey of a Designer, following the Evolution of Greco-Roman Thoughts, through some Remarkable Indo-European Cities, including those in The Americas, crossing the Turkic and Arabic Spheres in their Proximity, and Abridging to the Japanese Capital as Introductory Exemplar, to reconstruct Today's reasoning on Public Interiors by means of Defining Types, interrelating People and Actions, describing Socio-Spatial Transformations, and Comprehending Cultural Meaning. In Nine Books. Delft : Delft University of Technology.

Heeling, Jan (1997, April). Een Zoektocht naar de Grondslagen van de Stedebouwkunde, Delft: n.p.

Heidegger, Martin (1927). Sein und Zeit, Tübingen: Max Niemeyer Verlag.

Heidegger, Martin (1956). Zur Seinsfrage, Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Heidegger, Martin (translated by Jean T Wilde and William Kluback) (1958). The Question of Being, Albany: NCUP, Inc.

Heidegger, Martin (translated by John Macquarrie and Edward Robinson) (1962). Being and Time, Oxford: Blackwell Publishers Ltd.

Hertzberger, Herman and Erik Steenkist (ed) (1984, March). Theorie en Practijk van het Ontwerpen, Samenvatting Colleges Architectuurbeschouwing 1973-1982, Deel A: Het Openbare Rijk, Delft: Vakgroep 13 Architectuurbeschouwing.

Heymans (1883). Volks- en Staatssouvereiniteit. In: De Gids. Zeven en Veertigste Jaargang, (Vierde Serie, Eerste Jaargang), Eerste Deel, Amsterdam: P.N. van Kampen & Zoon, pp. 84-118.

Hylkema, Cor (ed), Willem Bosveld, Laura de Graaff, Rob Beentjes, and Jeroen Slot (2016 November). Amsterdam in Cijfers 2016, Onderzoek, Informatie en Statistiek, Amsterdam: Gemeente Amsterdam, Onderzoek, Informatie en Statistiek.

Kant, I. (1784, 30 September). Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung? (S. Decemb. 1783. S. 516.), In: Berlinische Monatsschrift, IV, B.6, Zwolftes Stiik, December 1784, pp. 481-494.

Knoester, T., et al (1987, May). Publiek-Private Samenwerkingsvormen in de Grond-, Water- En Wegenbouwsector 1. Eindadvies. [Client: Ministerie VROM, Directie Bouwbeleid]. Utrecht: Adviseurs voor Organisatie & Informatica (Arthur Young International).

Kraemer, P.E. (1968), Oktober. Chicago Journaal. Wending, Maandblad voor Evangelie en Cultuur, Jaargang 23, nr. 8 . Oktober 1968, pp. 491-502.

Kreukels, A.M.J. and J.B.D. Simonis (1988) Publiek Domein: De Veranderende Balans tussen Staal en Samenleving. In: A.M.J. Kreukels en J.B.D. Simonis (red.) Publiek Domein: De Veranderende Balans tussen Staal en Samenleving, (B en M Jaarboek 1987/1988), Meppel/Amsterdam: Boom, pp. 9-29.

Leendertz, W. (1933). Dogma en Existentie, Openbare Les Kweekschool der Algemeene Doopsgezinde Sociëteit Amsterdam. Amsterdam: H.J. Paris.

Moscoviter, Herman, Paul van Beek and Adriaan Geuze (1992). Het Genot van de Leegte, In: Van Stokkom, H.C., A.H. van Steijn, R.W. Spee, F.M. Spruijt, W.C.A. van der Walle, R.Ch.J. Widderhoven and H.A. Meeuwig (eds), 1992. Stedelijke Openbare Ruimte, 1992, Kerstnummer Grafisch Nederland, Amstelveen: Koninklijk Verbond van Grafische Ondernemingen, pp. 30-47.

Paine, T. (1792). Rights of Man, Being an Answer to Mr. Burke's Attack on the French Revolution, Part I, London: J. Parsons.

Remkens, J.W., R.H.L.M. van Boxtel, G.H. Faber, A.H. Korthals, F. van der Ploeg and JP. Pronk (2002, May). Preambule, In: Werkgroep Openbare Ruimte in Revisie (2002, May) Pleidooi voor de Openbare Ruimte, De Opgave Verkend, Den Haag: Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer / Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen / Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (Grote Projecten, Ontwerpen aan Nederland), pp. 9-39.

Rieniets, Tim, Jennifer Sigler, and Kees Christiaanse (2009). Open City: Designing Coexistence. Amsterdam: SUN Publishers.

Roterodamus, D. Erasmum (1526). Hyperaspistes Diatribæ adversvs Seruum Arbitrium Martini Lutheri. Basileæ: Io. Frob.

Rousseau, Jeanjacques (1754, 12 June). A La Republique de Geneve, In: Rousseau, Jean Jaques, 1755. Discours sur l'Origine et Jes Fondemens de l'Inegalite parmi Jes Homrnes, Par Jean Jaques Rousseau, Citoten de Geneve, Amsterdam: Marc Michel Rev. pp. iii-lxxii.

Rousseau, J.J. (1762). Du Contra! Social ou Principes du Droit Politique, Par J.J. Rousseau, Citoyen de Geneve, Frederis Aquas Dicamus Leges, Æneid XI, Edition sans Cartons, à laquelle on a ajoúté une Lettre de I' Auteur au seul Ami qui lui reste dans le Monde, Amsterdam: Marc-Michel Rev.

Sassen, Saskia (1991). The Global City: New York, London, Tokyo. Princeton : Princeton University Press.

Shortoaug, Russell (2016, 4 September). Amsterdam, Revisited. Tourism and Global Hipsterism have transformed the City where I once lived. But not entirely — The Canals endure. The New York Times, Sunday September 4, 2016, p. TR1.
Sennett, Richard (1970). The Uses of Disorder: Personal Identity & City Life. New York: Alfred A. Knopf, Inc.

Sennett, Richard (1976). The Fall of Public Man. New York: Alfred A. Knopf, Inc.

Sennett, Richard (2006, 10-11 November). Housing and Urban Neighbourhoods, The Open City [Newspaper Essay], presented at Berlin: Towards an Urban Age (sixth conference of Urban Age, a Worldwide Series of Conferences investigating the Future of Cities organised by the Cities Programme at the London School of Economics and Political Science and the Alfred Herrhausen Society, the International Forum of Deutsche Bank).

Sennett, Richard (2008). The Craftsman. New Haven I London: Yale University Press.

Sloterdijk, Peter (1998). Sphären, Microsphärologie, Band I, Blasen, Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

Sloterdijk, Peter (1999). Sphären, Macrosphärologie, Band II, Globen, Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

Sloterdijk, Peter (2004). Sphären, Plurale Sphärologie, Band III, Schäume, Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

Sola Morales, Manuel de, translated by Eis Bet (1992), Summer. Openbare en Collectieve Ruimte, De Verstedelijking van het Prive-Domein als Nieuwe Uitdaging, In: OASE 33, Over de Transformatie van de Metropool, Tijdschrift voor Architectuur, Zomer 1992, Rotterdam: NAi Uitgevers, pp. 3-8.

Spinoza, Benedictus de (1670). Tractatus Theologico-Politicus, Continens Dissertationes aliquot quibus Ostenditur Libertatem Philosophandi non tantum Salva Pietate, et Reipublicae Pace Posse Concedi : Sed eandem Nisi cum Pace Reipublicae, Ipsaque Pietate tolli non posse. […] Hamburgi: Henricum Künraht.

Stevin, Simon (1590). Vita Politica, Het Burgerlick Leven, Leyden: Franchoys van Ravelenghien.

Stübben, J., 1890. Entwerfen, Anlage und Einrichtung der Gebaude. Des Handbuches der Architecture Vierter Theil. 9. Halb-Band: Der Stiidtebau. In: Durm, J., H. Ende, E. Schmitt.

and H. Wagner (1890). Handbuch der Architektur. Unter Mitwerkung von Fachgenossen. Darmstadt: Verlag von Arnold Bergsträsser.

Taverne, E.R.M. (1990). Mercator Sapiens. De Amsterdamse stadsuitleg (1613) in het Licht van Humanistische Opvattingen over Stad en Koopman. De zeventiende eeuw. Jaargang 6 (1990).

The Royal Institute of British Architects (1908). International Congress of Architects, Seventh Session, Held in London 16-21 July 1906, Under the Auspices of the Royal Institute of British Architects, Transactions, London: The Royal Institute of British Architects.

Trouw (2007, 22 August). Amsterdam Stad met Meeste Nationaliteiten (177) ter Wereld, Trouw, 22 Augustus 2007.

Van Dorst, Machiel Johannes (2005). Een Duurzaam Leefbare Woonomgeving, Fysieke Voorwaarden voor Privacyregulering. Delft: Uitgeverij Eburon.

Van Eyck, Aldo (1956, May-June). Over Binnen- en Buitenruimte. Forum, Maandblad voor Architectuur en Gebonden Kunst, Elfde Jaargang, No 4, Mei-Juni 1956, CIAM Nummer, p.133.

Van Eyck, Aldo (1962). December. [no title]. Architectural Design, Volume XXXII, No. 12, December, Team 10 Primer, pp. 600-602.

Van Loon, Marissa (2016, 7 July). Aantal Bezoekers Amsterdam in 5 jaar gegroeid tot 17 Miljoen. NRC, 7 July 2016.

United Nations General Assembly (2016). New Urban Agenda, (A/RES/71/256), New York: United Nations.

n.a. [Carnevale, Fra? (or Francesco di Giorgio Martini)] c.1480/1484. The Ideal City [oil and tempera on panel, The Walters Art Museum, Baltimore].

n.a. [Di Giorgio Martini, Francesco?], 1477. La Veduta di Città Ideale [oil and tempera on panel (reframed), Gemäldegalerie, Berlin].

n.a. [Laurana, Luciano? (or Francesco di Giorgio Martini, or Melozzo da Forlì)], c.1470. La Città Ideale [oil and tempera on panel, Galleria Nazionale delle Marche, Palazzo Ducale di Urbino, Urbino].

n.a. [Paine, Thomas] (1776, 14 February). Common Sense, Addressed to the Inhabitants of America. Philadelphia: R. Bell.

n.a. [Van Den Enden, Franciscus] (1662). Kort-verhael van Nieuw-Nederlants Gelegenheit, Deughden, Natuerlycke Voorrechten en Byzondere Bequamheidt ter Bevolkingh […]. Amsterdam: n.p.

n.a. [Van Den Enden, Franciscus] (1665). Vrye Politijke Stellingen en Consideratien van Staat […].Amsterdam: Pieter Arentsz. Raep.